लाडक्या बहिणीमुळे घर खरेदी करण्याचं स्वप्न होणार अवघड ! जाणून घ्या काय आहे कनेक्शन ?

पुणे- शहरात आणि राज्यभरात आज, सोमवारी म्हणजे ३१ मार्च रोजी, नोंदणी व मुद्रांक शुल्क विभागाकडून वार्षिक बाजार मूल्यदर म्हणजेच रेडीरेकनर जाहीर होणार आहेत.

मागील दोन वर्षांपासून या दरांत काहीच बदल झालेला नाही. पण यंदा लोकसभा आणि विधानसभा निवडणुका संपल्या आहेत आणि लाडकी बहीण योजनेचा भार राज्य सरकारच्या खजिन्यावर पडलाय. त्यामुळे आता रेडीरेकनरचे दर वाढण्याची शक्यता बळावली आहे.

याचा थेट परिणाम घर खरेदी करणाऱ्यांच्या खिशावर होणार आहे, कारण दरवाढीमुळे मालमत्तेची किंमत आणि त्यावरचे शुल्कही वाढणार आहे.

हर वर्षी १ एप्रिलपासून नवे रेडीरेकनर दर लागू होतात. त्याआधी ३१ मार्चला राज्याचे नोंदणी महानिरीक्षक आणि मुद्रांक नियंत्रक हे नव्या आर्थिक वर्षाचे दर जाहीर करतात.

यंदाही हीच प्रक्रिया सुरू आहे. दर जाहीर करण्यापूर्वी प्रत्येक जिल्ह्यातील जिल्हाधिकाऱ्यांनी स्थानिक लोकप्रतिनिधींसोबत बैठक घेऊन आपले अहवाल तयार केले आहेत.

याशिवाय, मालमत्ता खरेदी-विक्रीचे व्यवहार, बांधकाम व्यावसायिकांच्या जाहिराती आणि बाजारातील इतर घडामोडींचा आढावा घेऊन हे दर ठरवले जातात. या सगळ्या प्रक्रियेतूनच दरवाढीचा निर्णय जवळपास निश्चित झाल्यासारखा दिसतोय.

पुणे, मुंबई, ठाणे यांसारख्या महानगरांमध्ये आणि राज्याच्या इतर भागांत जमिनींच्या बाजार मूल्यदरात खूपच चढ-उतार दिसून येतोय. काही ठिकाणी रेडीरेकनरच्या दरांपेक्षा जास्त किमतीला मालमत्ता विकली जाते, तर काही ठिकाणी त्यापेक्षा कमी किमतीतही व्यवहार होतात.

पुण्यात आणि इतर मोठ्या शहरांत नव्याने विकसित होणाऱ्या भागांत तर रेडीरेकनरच्या दरांपेक्षा कितीतरी जास्त पैशांनी जमिनी आणि घरे खरेदी-विक्री होत आहेत. याआधी २०२० मध्ये सप्टेंबर महिन्यात दरवाढ झाली होती, तेव्हा मुंबईत रेडीरेकनरपेक्षा कमी किमतीत व्यवहार होत असल्याचं लक्षात आलं होतं.

त्यामुळे तिथले दर ०.६ टक्क्यांनी कमी केले गेले होते. आता पुन्हा तशीच परिस्थिती आहे – जिथे जास्त किमतीत व्यवहार होताहेत, तिथे दर वाढवावे लागतील आणि जिथे कमी किमतीत होताहेत, तिथे दर कमी करावे लागतील, असं नोंदणी विभागाचं म्हणणं आहे.

रेडीरेकनरचे दर वाढणार असल्याची चर्चा सुरू झाल्यापासूनच राज्यभरात दुय्यम निबंधक कार्यालयांमध्ये दस्त नोंदणीसाठी नागरिकांची एकच झुंबड उडाली आहे. सध्याच्या दरानुसार मुद्रांक शुल्क भरलं, तर नोंदणी अधिनियमानुसार पुढचे चार महिने म्हणजे ३१ जुलैपर्यंत दस्त नोंदणी करता येते.

त्यामुळे अनेक जण आता घाईघाईत शुल्क भरून आपली नोंदणी पक्की करून घेत आहेत. आज, ३१ मार्च ही शेवटची संधी आहे. जर आजपर्यंत शुल्क भरलं, तर जुन्या दरानुसारच नोंदणी पूर्ण करता येईल. नाहीतर नव्या वाढलेल्या दरांचा भुर्दंड बसणार आहे.

नोंदणी विभागानेही लोकांना लवकरात लवकर शुल्क भरून दस्त नोंदणी करून घ्यावी, असं आवाहन केलंय.

एकंदरीत, लाडकी बहीण योजनेमुळे सरकारवर आर्थिक ताण आलाय आणि निवडणुका संपल्याने आता दरवाढीचा मार्ग मोकळा झालाय. त्यामुळे घर घ्यायचं स्वप्न पाहणाऱ्यांनी आता थोडं धीर धरावं किंवा घाई करावी, हाच प्रश्न पडलाय.

रेडीरेकनरच्या दरांत बदल झाले की मालमत्तेची किंमत वाढणार, हे नक्की. त्यामुळे येत्या काही दिवसांत घरखरेदीचा निर्णय घेणाऱ्यांसाठी हा काळ थोडा विचार करायला लावणारा आहे.