घर गहाण ठेवण्यापूर्वी ‘या’ चुका टाळा, नाहीतर मालमत्ता गमावण्याची वेळ येईल!

Property Mortgage Rule : मध्यमवर्गीय कुटुंबांसाठी आपले घर म्हणजे केवळ निवासस्थान नसून त्यामागे असतो आयुष्यभराचा संघर्ष आणि कष्ट. अशा परिस्थितीत एखाद्या महत्त्वाच्या गरजेच्या वेळी, जसे की मुलांचे शिक्षण, वैद्यकीय खर्च किंवा छोट्या व्यवसायासाठी भांडवल उभं करण्यासाठी, अनेकदा लोक आपल्या घरावर कर्ज घेण्याचा पर्याय निवडतात. मात्र ही प्रक्रिया जरी सोपी वाटत असली, तरी तिच्यामध्ये काही लपलेली गुंतागुंत आहे, जी वेळेवर लक्षात न आल्यास तुमच्या मालमत्तेचा ताबा कायमचा सुटू शकतो.

हे पण वाचा : गुंतवणूकदारांसाठी खुशखबर! शेअर बाजार सावरला, महागाई घसरणीचा थेट फायदा

घरावर कर्ज घेण्यापूर्वी ‘गहाणखत’ किंवा ‘मॉर्टगेज डीड’ नावाचा एक महत्त्वाचा कायदेशीर दस्तऐवज तयार केला जातो. हा करार तुम्ही आणि कर्जदार संस्थेमध्ये कायदेशीर संबंध प्रस्थापित करतो आणि त्यात घर गहाण ठेवून किती रक्कम कर्ज घेतली जात आहे, परतफेडीच्या अटी काय आहेत, व्याजदर किती आहे, अशा सगळ्या तपशीलांचा समावेश असतो. पण अनेक वेळा लोक ही कागदपत्रं नीट वाचत नाहीत आणि फक्त पैशाची गरज म्हणून घाईघाईत स्वाक्षरी करतात. हीच घाई पुढे त्यांच्यासाठी डोकेदुखी ठरते.

घर गहाण ठेवण्याआधी सर्वात महत्त्वाचं पाऊल म्हणजे मालकी हक्क स्पष्ट करणाऱ्या कागदपत्रांची नीट तपासणी. अनेकवेळा एखाद्या जुन्या कर्जाची थकबाकी राहिलेली असते किंवा मालमत्तेवर वाद सुरू असतो आणि अशा परिस्थितीत जर तुम्ही पुन्हा कर्जासाठी तेच घर गहाण ठेवलं, तर कायदेशीर अडचणीत अडकण्याची शक्यता जास्त असते. त्यामुळे ‘एन्कम्ब्रन्स सर्टिफिकेट’सारखे कागद घेऊन मालमत्ता पूर्णतः स्वच्छ आहे का याची खात्री करून घेणं अत्यावश्यक आहे.

कर्जाची अटी समजून घेणंही तेवढंच महत्त्वाचं आहे. व्याजदर ठरलेला आहे की बदलणारा? वेळेपूर्वी कर्ज फेडल्यास दंड लागेल का? जर एखाद्या महिन्यात हप्ता चुकला तर पुढे काय होईल? या सगळ्या अटींवर स्पष्टता हवी. अनेक वेळा फसव्या अटींमुळे लोकांना घर गमावण्याची वेळ येते. आणि एकदा मालकी गेली, की न्यायालयीन लढाईचा खर्च आणि वेळ हे वेगळंच ओझं वाढवतं.

हे पण वाचा : पुणेकरांनो, खबरदारी घ्या! गुरुवारी ‘या’ भागांमध्ये संपूर्ण दिवसभर पाणीपुरवठा बंद!

कर्जाची परतफेड झाल्यावर त्याचे कागद वेळेत मागून घेणं, ‘नो ड्यूस सर्टिफिकेट’ मिळवणं आणि घराच्या नोंदी नवीन स्थितीनुसार अपडेट करणं देखील तितकंच गरजेचं आहे. काहीजण कर्ज फेडूनही गहाणखत रद्द करत नाहीत, आणि पुढे तेच त्यांच्या दुसऱ्या व्यवहारात अडचण ठरतं.