जगातील टॉप 10 रडारमध्ये भारताचा डंका, ‘या’ शस्त्राचं नाव ऐकूनच पाकिस्तानला फुटतो घाम!

भारताने संरक्षण तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात गेल्या काही वर्षांत जे झपाट्याने पाऊल टाकलं आहे, त्यामुळं आज आपण केवळ आत्मनिर्भरच झालो नाही, तर आंतरराष्ट्रीय पातळीवर ताकदवान देखील झालो आहोत. याच आत्मविश्वासाचं एक ठळक उदाहरण म्हणजे भारताचं स्वदेशी बीईएल वेपन लोकेटिंग रडार. जगातील टॉप-10 रडार प्रणालींपैकी एक, ज्याचं नाव उच्चारलं तरी शत्रूची झोप उडते. हे रडार केवळ भारताचं नव्हे, तर संपूर्ण उपखंडाचं अभिमान बनलं आहे.

बीईएल वेपन लोकेटिंग रडार

या रडारची खास गोष्ट म्हणजे, हे युद्धभूमीवर कितीही कठीण हवामान किंवा प्रतिकूल भूभाग असला, तरीही अत्यंत अचूकपणे तोफा आणि रॉकेट्स कुठून डागले जात आहेत, हे शोधून काढू शकतं. हे इतकं प्रभावी आहे की पाकिस्तानकडे अजूनही या क्षमतेच्या जवळपास देखील पोहोचणारी कोणतीही प्रणाली उपलब्ध नाही. यामुळेच भारताचं हे रडार आपली एक जबरदस्त सामरिक ताकद ठरली आहे. याची निर्मिती डीआरडीओ आणि भारत इलेक्ट्रॉनिक्स लिमिटेड (BEL) यांनी मिळून केली असून, हे पूर्णपणे ‘मेड इन इंडिया’ तंत्रज्ञान आहे.

जगभरात अनेक देशांनी अशा प्रकारची रडार यंत्रणा विकसित केली आहे. अमेरिकेचं AN/TPQ-53, स्वीडन-नॉर्वेचं आर्थर रडार, रशियाचं झूपार्क-1M, इस्रायलचं ELM-2084, आणि नाटो देशांमध्ये वापरलं जाणारं कोब्रा रडार ही काही उल्लेखनीय उदाहरणं आहेत. पण या सर्वांच्या यादीत भारतीय रडारही आता अभिमानाने उभं आहे. खास बाब म्हणजे, पाकिस्तानच्या लष्कराकडे या भारतीय तंत्रज्ञानाला थोपवू शकेल, किंवा त्याची तुलना करता येईल असं कोणतंच रडार नाही.

इस्रायलचं ELM-2084 रडार

अशा रडार प्रणाली केवळ शत्रूच्या हल्ल्याचा मागोवा घेण्यासाठी नाही, तर त्याचं अचूक लोकेशन शोधून त्यावर योग्य प्रतिसाद देण्यासाठीही उपयोगी ठरतात. उदाहरणार्थ, इस्रायलचं ELM-2084 हे रडार आयर्न डोम मिसाईल सिस्टीमचा एक भाग आहे, जो हमाससारख्या गटांकडून येणारे रॉकेट हल्ले प्रभावीपणे हाणून पाडतो. त्याचप्रमाणे भारताचं डब्ल्यूएलआर देखील सीमारेषेवर होणाऱ्या गोळीबाराचा मागोवा घेऊन प्रतिहल्ल्याची योजना अधिक अचूकतेने आखू शकतं.

हे रडार भारताच्या फौजेसाठी एक अष्टपैलू साधन ठरतं आहे. आज जेव्हा भारत स्वतःचं संरक्षण बळकटीकरण करत आहे, तेव्हा अशा प्रकारचं स्वदेशी रडार आपल्याला जागतिक संरक्षण पातळीवर स्पर्धक बनवतं. हे केवळ आपली सीमारेषा सुरक्षित ठेवण्यासाठी उपयुक्त ठरतंय असं नाही, तर आपल्या वैज्ञानिक क्षमतेचंही एक ठसठशीत उदाहरण बनत आहे.