‘ही’ आहे चालकाशिवाय धावणारी जगातील सर्वात लांब आणि जड ट्रेन, डब्यांची संख्या संपूर्ण गाव बसेल इतकी!
जगभरात आश्चर्यचकित करणाऱ्या अनेक गोष्टी आहेत, काहींची चर्चा वर्षानुवर्षे केली जाते तर काही गोष्टी इतिहासात दडल्या जातात. त्यापैकीच एक गोष्ट म्हणजे ऑस्ट्रेलियामधील वाळवंटी भागातून धावणारी BHP आयर्न ओर ट्रेन, ही ट्रेन काही साधी नाही. तिची अनोखी वैशिष्ट्ये थक्क करतील, अशी आहेत.
ही अनोखी ट्रेन पहिल्यांदा 21 जून 2001 रोजी पिलबारा येथून पोर्ट हेडलँडपर्यंत धावली होती. पण ही काही साधी ट्रेन नव्हती. तिची लांबी होती तब्बल 7.3 किलोमीटर. आणि तिच्यात होते 682 डबे, एवढे की काही शहरांच्या लोकसंख्येला जागा पुरेल. इतकंच काय, तर सांगितलं जातं की या ट्रेनमध्ये जवळपास 24 आयफेल टॉवर समाविष्ट होऊ शकतात. ही गोष्ट ऐकून आश्चर्य वाटतं, पण हे एक वास्तव आहे.
BHP आयर्न ओर ट्रेन
या ट्रेनचं एकूण वजन जवळपास 99,734 मेट्रिक टन आहे, आणि ती पूर्ण लोहखनिजाने भरलेली असते. एवढा अवजड भार ओढण्यासाठी 8 डिझेल इंजिन्सची आवश्यकता भासते. विशेष म्हणजे, ही इंजिन्स ट्रेनमध्ये ठराविक अंतरावर वेगवेगळ्या जागी लावलेली असतात, जेणेकरून पूर्ण ट्रेनला समतोलपणे ओढता येईल.
या ट्रेनचं आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे ती ड्रायव्हरशिवाय चालते. चक्क कोणताही लोको पायलट नसताना ही ट्रेन पूर्णपणे एआय आणि रिअल टाइम डेटा अ‍ॅनालिटिक्सच्या सहाय्याने नियंत्रित होते. ही गोष्ट केवळ आधुनिक तंत्रज्ञानाचं उदाहरण नाही, तर खाणकामाच्या जगातली एक मोठी झेप आहे. या ट्रेनने जवळपास 170 मैलांचा प्रवास केवळ 10 तास 4 मिनिटांत पूर्ण केला होता.
2001 पूर्वी सर्वात लांब ट्रेनचा विक्रम दक्षिण आफ्रिकेच्या माउंट न्यूमन रेल्वेकडे होता, ज्यामध्ये 660 डबे होते. पण BHP ने आपली ताकद आणि दूरदृष्टी दाखवत तो विक्रम मोडीत काढला आणि इतिहास रचला. या विक्रमामागे केवळ आकड्यांची करामत नाही, तर मेहनत, नियोजन आणि विज्ञानाचा सुंदर संगम आहे.
खाणकामासाठी डिझाईन केली गेली ही ट्रेन
मात्र, इतकी मोठी ट्रेन असूनही ती प्रवासी नेत नाही. कारण, ही ट्रेन खास खाणकामासाठी डिझाइन केली गेली आहे. तिचं मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे लोहखनिज खाणींपासून पोर्ट हेडलँडच्या किनाऱ्यापर्यंत पोहोचवणं. त्यामुळे ही एक विशिष्ट उद्देशासाठी तयार केलेली मालवाहू ट्रेन आहे, जी रोज हजारो टन खनिज वाहून नेते.
पिलबाराचा वाळवंटी प्रवास ही ट्रेन अधिकच विशेष बनवते. लाल माती, कोरडी हवा आणि दूरवर पसरलेली शेती यामधून ही ट्रेन आपल्या संथ पण प्रचंड शक्तिशाली वेगात पुढे सरकत राहते. BHP आयर्न ओर ही ट्रेन फक्त एक ट्रेन नाही, तर ती ऑस्ट्रेलियाच्या औद्योगिक सामर्थ्याची चालती-बोलती खूण आहे. त्यामुळेच ती सोशल मीडियावर देखील आज चर्चेचा विषय बनली आहे.
